Antalya’da hafıza kaybı bitmiyor!

Yusuf Yavuz Antalya Büyükşehir Belediyesi bünyesinde Karaalioğlu Parkı içindeki tarihi binada faaliyet gösteren Antalya Kent Araştırmaları Merkezi kapatılıyor. Erken Cumhuriyet dönemi yapılarından olan İpekböceği okulunun restore edilmesiyle 2022 yılında bu binaya taşınan merkezde; Osmanlının son döneminden itibaren kentte yayımlanmış olan gazete, dergi ve broşür gibi çeşitli yayınlarla plan ve belgeler yer alıyordu.  Restorasyon projesi ile Tarihi Kentler Birliği 2019 yılı proje yarışmasında birincilik ödülü alan tarihi binada yaklaşık 8 bin civarında arşivi niteliği taşıyan belge bulunuyordu. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin her fırsatta yaptığı duyurularda, özellikle gençleri, öğrencileri ve araştırmacıları bu merkezde çalışma yapmaya davet edilirken binanın boşaltılarak başka amaçla kullanılacağı iddiası kent kamuoyunda tepki çekti.  Antalya Kent Araştırmaları Merkezi’nde bulunan arşiv niteliğindeki belgelerin, birimin bağlı bulunduğu Kent Tarihi, Tanıtımı ve Turizm Dairesinin Yenikapı’da bulunan binasının deposuna kaldırılacağı öne sürülürken, kentteki sivil toplum kuruluşları konuyla ilgili açıklama yaptı.  Antalya Kültürel Miras Derneği (ANKA), Akdeniz Üniversitesi Öğretim Elemanları Derneği (AKOED) ve Antalya Kent İzleme Platformu (AKİP) tarafından bir komisyon oluşturarak bu kararın kent belleği oluşturma çalışmalarına yapacağı olumsuz etkilere dikkati çekmek için girişimlere başlandığı öğrenildi.   Antalya Büyükşehir Belediyesi yöneticilerinden randevu talep eden ANKA, AKOED ve AKİP Kent Müzesi Komisyonu, projenin yürütme kurulunda görev yapmış olan mimar Recep Esengil’in konuşmacı olarak katıldığı çevrimiçi bir söyleşi düzenledi. Toplantıyı yöneten ANKA yönetim kurulu üyesi Doç. Dr. S. Gökhan Tiryaki, bir süredir ihmal edilen Kent Müzesi Projesi’nin tekrar gündeme alınması gerektiğini vurgulayarak Kent Araştırmaları Merkezi'nin 2022’den beri faaliyet gösterdiği Böcekane ve Kışlak binasından başka idari birimle yer açmak için boşaltılarak başka bir fonksiyon ile kullanılacağı bilgisinin kamuoyunda kaygı ile izlendiğini söyledi. PROJE ALANINDA FONKSİYON DEĞİŞİKLİĞİ Mİ? Doç. Dr. S. Gökhan Tiryaki, kendisinin de 2006-2009 arasında Kent Müzesi Projesi’nde görev yaptığını hatırlatarak, “Bu fonksiyon değişikliği, Antalya Kent Müzesi Projesi’ne danışma kurulu üyeliği, sözlü tarih uzmanı, koleksiyon bağışçısı, kitap yazarı, etkinlik düzenleyicisi ya da katılımcı sıfatlarıyla katkı yapan pek çok kişi için endişe ve tedirginlik uyandırıyor” dedi.  KENT MÜZESİ KONUMU HATIRLATMASI Karaalioğlu Parkı’nın tamamının bütüncül bir planlama ile Kent Müzesi Projesi uygulama alanı olarak tanımlandığına dikkati çeken Tiryaki, “Eğer Böcekhane ve Kışlak binasına Kent Müzesi Projesi ile bağlantısı olmayan belediye bünyesindeki herhangi bir birim gelecekse; bu sadece bu yapının işlevine dönük bir değişiklik değil, Karaalioğlu Parkı'nın Kent Müzesi yerleşkesi olarak tarif edilmiş konumuna ilişkin de bir değişiklik olur” diye konuştu. PROJE, YURTTAŞLARIN TALEBİ İLE BAŞLADI Mimar Recep Esengil, söyleşide yaptığı konuşmada, Antalya Kent Müzesi Projesi’nin Karaaliolu Parkı’nın mimari ve peyzaj dokusu   ile çeperindeki  eski Antalya Stadyumu, eski Kapalı Spor Salonu ve Bülent Ecevit Kültür Merkezi’ binasını kapsadığını söyledi. Recep Esengil, “Kent Müzesi” fikrinin Kent Konseyi, Mimarlar Odası ve Kent Müzesi Girişimi Derneği’nin Büyükşehir Belediyesi’ne başvurusu ile gündeme geldiğini anlattı.  ‘PARKIN TAMAMI KENT MÜZESİ KABUL EDİLDİ’ Eski Büyükşehir Belediye Başkanı Bekir Kumbul’un döneminde, aile tarihlerine yer veren Antalyalılar Dergisi’nin yayınlandığını hatırlatan Recep Esengil şöyle devam etti: “Menderes Türel döneminde Tarih Vakfı ile işbirliği başlatılması ile Kent Müzesi Projesi ivme kazandı. Büyükşehir Belediyesi’nin şimdiki yerine taşınması gündeme gelince Menderes Türel’e, içinde eski Halkevi, Böcekhane ve Kışlak binası ile İpekböcekçiliği Mektebi’nin bulunduğu Karaalioğlu Parkı’nın tamamı ile eski Antalya Stadyumu ve eski Kapalı Spor Salonu ‘Kent Müzesi’ proje alanı olarak önerildi, o da kabul etti.” KENT MÜZESİ UYGULAMA İHALELERİ YAPILDI Kent Müzesi Projesi’nin bir kültür, sanat, rekreasyon ve yeşil alan projesi olarak 2008 yılında bir ulusal mimari yarışma ile elde edildiğini belirten Esengil, proje kapsamında eski Bülent Ecevit Kültür Merkezi olarak kullanılan bina ile Antalya Stadyumu tribünlerinin tamamlandığını, ilave olarak Vatan Kahvesi’nin canlandırıldığını söyledi. Bülent Ecevit Kültür Merkezi olarak hizmet veren binanın Kent Müzesi Projesi’ndeki fonksiyonunun “Nikah Salonu”, “Aile ve Evlilik Tarihi” ile “Antalya’da Mutfak Kültürü” müze ve sergi alanı olduğunu da anımsatan Esengil, Antalya yemek kültürüne ayrılan binanın alt katının mutfak teçhizatlarının bile tamamlandığını ancak açılışın gerçekleşmediğini belirtti. Esengil, Yerel Yönetimler Tarihi sergi alanı olarak tasarlanan ve şimdi Kent Tarihi Sergisi’nin ziyarete açıldığı eski Halkevi binasının ise kısmen projeye uygun kullanıldığını dile getirdi.  KAPALI SPOR SALONU İNŞAATI YARIM KALDI Recep Esengil, ikinci Menderes Türel döneminde Büyükşehir Belediyesi ile Kent Konseyi arasında protokol yapıldığını, üç Kent Konseyi temsilcisi ve iki belediye temsilcisinden oluşan bir yönetim kurulu kurulduğunu, kendisinin de 4 yıl bu kurulda görev yaptığını söyledi. Müzenin iç mekân projelerinin, sergi tasarımlarının ve uygulama ihalelerinin tamamlandığını belirten Esengil, “Bina yapmakla müze olmuyor. İç tasarım, senaryo, uygulama projeleri hazırlandı. İçinde ana sergi salonu olacak Kapalı Spor Salonu’nun inşaatına başladı ama seçim süreci ve parasal gerekçelerle yarım kaldı” diye konuştu.  KENT ARAŞTIRMALARI MERKEZİ , ÖDÜL KAZANDIRMIŞTI Bugün başka bir idari birime yer açmak için taşıma kararı alınan Antalya Kent Araştırmaları Merkezi, Tarihi Kentler Birliği’nin 2019 yılı proje yarışmasında  Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne birincilik ödülü kazandırmıştı. Tarihi Kentler Birliği jürisinin Antalya Kent Araştırmaları Merkezi projesi için ödül gerekçesi ise şöyleydi: “tarihi kent merkezinde stratejik bir alanda bulunan, kent için önemli bir yapının korunması ve kent merkezini kültür odaklı işlevlerle zenginleştirecek olan işlevlendirme projesi nedeniyle proje ödülüne layık görülmüştür.” BELEDİYE YETKİLİLERİ İLE GÖRÜŞECEKLER Antalya Kent Araştırmaları Merkezi’nin mevcut yerinde çalışmalarını sürdürmesi ve Antalya Kent Müzesi Projesi’nin yeniden gündeme alınması için ANKA, AKOED ve AKİP Kent Müzesi Komisyonu, önümüzdeki hafta Büyükşehir Belediyesi yetkilileri ile görüştükten sonra bir basın açıklaması yapacak ve daha sonra Mimarlar Odası’nın katkısı ile hayatta olan Antalya Belediye Başkanları ile Kent Müzesi Projesi’nin 25 yıllık sürecine katkı yapmış kişi ve kurumların davet edileceği kamuya açık bir panel düzenleyecek.