SON UYARI | Güneşköy Yok Oluyor

ODTÜ ve Ankara Üniversitesi iş birliğiyle hayata geçirilen, Türk köylerini güneş enerjisiyle ayağa kaldırmayı hedefleyen dev Ar-Ge projesi Güneşköy, bakımsızlık ve yönetimsel krizler nedeniyle çöküşün eşiğinde. Proje Kuratörü Çetin Göksu, "Gördüğümüz manzara ne yazık ki iç açıcı değil, tahribat devam ediyor" uyarısında bulundu.  Türkiye’nin kırsal kalkınma stratejileri için bir "model" olarak kurgulanan Güneşköy’den acı haberler geliyor. Son iki yıldır yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle faaliyetleri durma noktasına gelen projeyi yerinde inceleyen uzman heyet, hazırladıkları raporda projenin asıl amacından saptığını ve teknik altyapısının büyük ölçüde yok edildiğini gözler önüne serdi. "Güneş Uygarlığı" Hedefinden Fosil Yakıta Dönüş Güneşköy, ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nde geliştirilen, üretimi durmuş köyleri güneş enerjisiyle canlandırmayı amaçlayan ilerici bir modeldi. Ancak yapılan son incelemeler, projenin "güneş" kimliğini kaybettiğini gösteriyor. Raporda öne çıkan çarpıcı tespitler şunlar: Enerji Santrali Kurulmadı: Planlanan 10 kW’lık Güneş Enerji Santrali yerine projede fosil yakıtlar kullanılmaya başlandı. Tarihi Sera Harabeye Döndü: Türkiye’nin ilk "Güneş Serası" kırılan camları ve sökülen güneş kutusu ısıtma sistemleri nedeniyle işlevini yitirdi. Teknoloji Yağmalandı: Güneş otomasyon sistemi parçalandı; yeraltı güneş enerjisi depolama sistemi, güneş ocakları ve jeotermal soğuk hava deposu tamamen ortadan kaldırıldı veya atıl bırakıldı. Temel Sorun: Yasal Altyapı Eksikliği Raporda, Güneşköy’ün yaşadığı krizin temelinde kişisel tercihlerden ziyade yasal bir yerleşim planının bulunmaması yattığı vurgulandı. Kuratör Çetin Göksu, projenin geleceğinin kurtarılması için öncelikle resmi bir köy yerleşim planının onaylanması ve bilimsel bir anlayışın hakim kılınması gerektiğini belirtti. Bilim İnsanlarının Mirası Risk Altında Prof. Dr. Murat Yazgan, Prof. Dr. Köksal Demir ve merhum A. Prof. Dr. Cemil Yamalı gibi değerli akademisyenlerin büyük emekleriyle kurulan bu sistemlerin yok olması, Türk akademisi için de büyük bir kayıp olarak nitelendiriliyor. Elmadağ ve Kırıkkale yerel yönetimleriyle yapılan görüşmelerde de projenin stratejik önemi bir kez daha tescillenmiş durumda. Çözüm Önerisi: Yeni Bir Yol Haritası ve Milli Laboratuvar Güneşköy Projesi Kuratörü Çetin Göksu, tüm paydaşları geçmişteki tartışmaları bir kenara bırakarak acil bir toplantıya çağırdı. Göksu’nun çözüm önerileri ise net: Fabrika Ayarlarına Dönüş: Güneşköy, yeniden milli bir kalkınma laboratuvarı haline getirilmelidir. Yasal Statü: Proje acilen yasal bir altyapıya kavuşturulmalı ve yeni bir yönetim modeli oluşturulmalıdır. Varyant Uygulamaları: Geliştirilen modelin Türkiye’nin tüm bölgelerine uygun farklı versiyonları üretilmelidir. "Güneşköy yalnızca bir arazi ya da sıradan bir kooperatif projesi değildir. Bu proje, Türkiye’de 'Güneş Uygarlığı' vizyonunun köylerdeki öncü adımıdır. Bu mirası korumak hepimizin ortak sorumluluğudur." — Çetin Göksu Bu çalışmalara katkı veren değerli bilim insanlarını saygıyla anmak isterim: Prof. Dr. Murat Yazgan,  Prof. Dr. Köksal Demir,   Prof. Dr. Cemil Yamalı