Tarımda geniş tabanlı örgütlenme adımı

Yusuf Yavuz Türkiye’de tarımın kronikleşen sorunlarına çözüm üretmek amacıyla yola çıkan Türkiye Tarım Gıda Çevre Birliği (TTGB), uzun süren çalışmaların ardından kuruluşunu açıkladı. Üreticilerden meslek örgütlerine, sivil toplum örgütlerinden kooperatiflere kadar birçok kuruluşu bir çatı altında bir araya getiren TTGB’nin kuruluşuyla ilgili yapılan açıklamada, “TTGB Tarım Gıda Çevre zincirinde üretimden tüketime bütün halkaları ve aktörleri bir araya getirme hedefiyle çalışmalara başlamıştır” denildi.  GIDA GÜVENCESİ VE KORUNMUŞ ÇEVRE Türkiye’nin tarımsal üretim potansiyelini de belirleyen zengin biyolojik çeşitlilik, iyi korunmuş bir çevreyle birlikte gıda güvencesinin de anahtarı. Buğday, incir, üzüm, fındık, zeytin, ayva, nar, kiraz gibi birçok üründe öne çıkan Türkiye, tarımsal üretim ve örgütlenme aşamalarındaki kan kaybı nedeniyle potansiyelini gereğince değerlendiremiyor. Buna bir de bu üretim koşullarını sağlayan coğrafya üzerindeki ağır ve yıkıcı baskılar eklenince, sorun yalnızca çevre felaketleri olarak değil, stratejik önemdeki gen kaynaklarının ve üretim alanlarının kaybıyla da kendini gösteriyor.  BİR YANDAN İTHALAT BİR YANDAN DESTEK Hayvansal üretimde de benzer bir durum söz konusu. Özellikle küçükbaş hayvan varlığında 1980’in gerisine düşülürken, yıkıcı faaliyetlere maruz kalan meraların ve üretim alanlarının boşalması, üretim zincirinin halkalarını da birer birer eksiltiyor. Hayvancılıkta bir yandan ithalat, bir yandan da destekleme çabaları ise sürüyor.    TTGB KURULUŞUNU İLAN ETTİ Yıllardır bir kısır döngüye dönüşen bu tablonun tersine dönebilmesi amacıyla yola çıkan sektör paydaşları, plansızlık, aşırı iklim olayları ve enflasyon gibi etkenlerle kırılgan bir yapıya sahip olan tarımsal üretimi tarladan sofraya daha sağlam temeller üzerine oturtabilmek için yola çıktı. Uzun süren örgütlenme çalışmaları, sektör paydaşlarını Türkiye Tarım Gıda Çevre Birliği (TTGB) çatısı altında birleştirdi.  TARIMDA  YENİ BİR ANLAYIŞ Tarımsal üretim, gıda güvencesi ve çevre arasındaki hassas dengenin sağlıklı şekilde devam etmesi, bu ilişkinin akılcı politikalar ve uygulamalarla desteklenmesine bağlı. Türkiye Tarım Gıda Çevre Birliği (TTGB), kuruluşu amaçları arasında bu ilişkinin yeni bir anlayışla sürdürüleceğine işaret ediyor.  KURUMSAL YAPILARDAN GÜÇBİRLİĞİ  Tarımda kronikleşmiş sorunların çözümü için 16 Mayıs 2020’de yayımlanan ilk bildirgenin ardından uzun soluklu bir örgütlenme çabası ile oluşan TTGB’nin kuruluşuyla ilgili yapılan basın açıklamasında, şu ifadelere yer verildi: “Küresel ve ulusal boyutta yaşanan gelişmelerin tarım, gıda ve çevre alanlarına yansımaları ve bu üç sistemde derinleşen sorunların tek boyutlu yüzeysel yaklaşımlarla çözülemiyor olması, dünyada ve Türkiye’de örneği olmayan yeni bir kurumsal yapıyı gündeme getirdi. Tarım, gıda ve çevre sistemlerindeki yetkin kurumsal yapılanmalar tek çatı altında ortak sorunları çözmek için bir araya geliyor. Türkiye; bilimsel ve bütünsel perspektife sahip yeni, farklı ve özgün bir ortak akıl ve çözüm düzlemine sahip oluyor. PANDEMİ, SAVAŞLAR VE GIDANIN ÖNEMİ Küresel iklim değişikliğinin yansımaları büyük bir mücadele alanı haline geldi. Pandemi gıda yönünden, savaşlar tarımsal girdiler yönünden kendi kendine yeterliliğin önemini artırdı. Ülkemizde gıda enflasyonu çok yüksek ve geniş kitleler yetersiz beslenme ile karşı karşıya kalıyor. Çiftçiler yorgun, ümitsizler ve yaşlanıyorlar. Gençler köyleri terk edip kentlere savruluyor, geleceklerini orada arıyorlar., tarım arazileri boşalıyor. Milyonlarca yılda oluşan topraklarımız bozulup, harap oluyor ve her geçen gün vahşi bir kullanıma maruz bırakılarak, güncel çıkarlara terk edilen, giderek azalıp niteliğini yitiren yeraltı ve yerüstü su kaynaklarımız, tüm doğal varlığımızın yok edilişi bizleri, yarınki tüm kuşaklarımızı karanlık bir geleceğe mahkûm ediyor. Tarım Gıda Çevre alanlarındaki sorunlar her geçen gün derinleşirken, bütüne bakmayan, sorun/kesim bazlı kısmi/yüzeysel politikalar kalıcı çözümler üretemiyor. Yeni bir anlayış ve vizyon ihtiyacı belirginleşti. Bu durumun farkında olan kişiler ve üyesi oldukları kuruluşlar beş yılı aşkın bir süredir sürdürülen çabalar sonucunda yeni, farklı ve işlevsel bir yapılanma oluşturdu.” ÜRETİMDEN TÜKETİME BÜTÜN AKTÖRLER BİR ARADA Bugüne kadar daha çok tek boyutlu ve tek taraflı olarak güncel sorunlara odaklanılarak, nedenleri değil sonuçları ortadan kaldırmaya yönelik düzenlemeler yapıldığına işaret edilen açıklamada, “Ancak, gelinen noktada birçok sorunun çözülemediği, hatta sorunların daha da artacağı görünüyor. Bu sorunlu yapının sürdürülmesi mümkün değildir. Yeni bir anlayış ile yeni bir sistem, yeni bir yapı ve yeni bir işleyiş gerekiyor. Bu gerçekten hareketle TTGB Tarım Gıda Çevre zincirinde üretimden tüketime bütün halkaları ve aktörleri bir araya getirme hedefiyle çalışmalara başlamıştır. TTGB bu kapsamda; yapısal, sistemsel ve süreçsel boyutların tamamını dikkate alan, tarım, gıda ve çevreyi olması gerektiği şekilde birlikte ele alan bütünsel bir yaklaşımın ürünü olarak oluşmuştur” görüşlerine yer verildi.    TOPRAKTAN SUYA, TARLADAN SOFRAYA HEDEFLER Kuruluşunu kamuoyuna duyuran TTGB’nin temel amaçlarına yer verilen açıklamada, tarım, gıda ve çevre konusundaki hedefler şöyle özetlendi: “Tarımsal ürünlerde; girdi tedariki, üretim, depolama, ticaret, işleme, perakende, tüketici ve tüketim zincirinde nitelikli sürdürülebilirliğin sağlanmasına, maliyet/kazanç bölüşümünün adil hale getirilmesine, Tarımsal üretimde ve fiyatlarda istikrarının sağlanmasına, Gıda güvencesi, egemenliği, erişilebilirliği ve güvenilirliğinin geliştirilmesine, Tüketiciye makul fiyatla güvenilir gıdanın, sanayicilere istikrarlı hammadde arzının tedarikine, Çiftçilerin maddi koşullarının ve yaşam ortamlarının çağdaş koşullarda iyileştirilmesine, Stratejik ürünlerde ve girdilerde ulusal ölçekte kendine yeterliliğin sağlanmasına, Platform üzerinden ülke çapında üretim planlamalarının yapılabilmesine yüksek bir bilinç ve talep yaratılarak en üst düzeyde katkı verilmesine, Çiftçiler, toprak, su, gen kaynakları, meralar, ormanlar gibi tarımsal/çevresel kaynakların korunmasına, ETKİN ÖRGÜTLEME VE İŞBİRLİĞİ  Doğa, çevre ve biyolojik çeşitlilik ile dengenin etik değerler çerçevesinde korunmasına, Tarım ve bağlantılı alanlardaki faaliyetlerin sürdürülebilirliğinin çevre duyarlılığıyla birlikte yürütülmesine, Sosyal, ekonomik, kültürel ve teknolojik kalkınmaya katkı verilmesine, Bu alanlardaki örgütlenmenin daha etkin ve kapsayıcı olmasına ve tüm bu alanların işbirliği ve iletişim içinde olmasına, Ekonomik, ekolojik ve sosyal sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik çalışmalar yapılması şeklinde belirlenmiştir.” TARIM VE ÇEVRE İÇİN ULUSAL SEFERBERLİK  TTGB’nin, bu amaçları hayata geçirmek için ortak akıl ve bütünsel yaklaşım ile tüm toplum adına yürütülecek çalışmaların odağı olarak etkin bir çekim merkezi haline geleceği vurgulanan açıklamada, Ayrıca şu ifadelere yer verildi: “TTGB Tarım Gıda Çevre Birliği ortak aklı ve vicdanı yükümlülüğünün farkında olarak bilim odaklı yaklaşımı ile çözümden yana bir anlayış geliştirmek azmindedir. Bu süreçlerin çok zahmetli ve son derece zorlu olacağının bilincindedir. Hazırlanan portal ve mobil uygulaması ile yakın zamanda, tarım gıda ve çevre alanlarında Türkiye’nin en dinamik ve en zengin bilgi ve deneyim paylaşım havuzuna sahip olacaktır. Ülkemizin konusunda uzman insan kaynaklarını tüm ‘Birikim, Bilgi ve Deneyimleri’yle sorunların stratejik analiz ve çözüm yollarının üretilmesinde, oluşturduğu Çalışma Masaları ve Sürekli Forumlarda, Ulusal Bir Seferberlik anlayışıyla bir araya getirecektir. İDEALLERDEN DOĞAN GÜÇBİRLİĞİ Yapılandırdığı İl Birliklerinde tüm paydaşlarının bireylerini ve kaynaklarını bir araya getirerek, üretilen çözümlerin toplumumuzun en üst kademelerinden en derin köşelerine kadar tüm kitleye, karar vericilere ve en geniş tabana ulaşmasını sağlayacak ve üretken/yaratıcı bir olumlu/hoş görülü ortak çıkar odaklı bir iklimin temeli olacaktır. TTGB ülkesini, insanını, doğasını seven, bunlara değer veren duyarlı, idealist ve yurtsever insanların oluşturduğu bir paydaşlar ve güçler birliğidir. Türkiye’de ve Dünyada örneği olmayan bu nitelik, işlev ve vizyonda ilk ve tek platformdur. ‘GÜÇBİRLİĞİNE DAVET EDİYORUZ’ TTGB kurucuları olarak Tarım Gıda Çevre alanlarındaki sorunların çözümüne katkı vermek durumunda olan tüm bireyleri ve kurumları kalıcı, sonuç alıcı, uzun vadeli, gönüllü iş birliği ve güç birliğine davet ediyoruz. İçinde bulunduğumuz kuruluş aşamamızda, yurdumuzun pek çok yöresinden saygın kurumlarımız birliğimize katılmışlar ve katılmaktadırlar. Bu onurlu yolculuk hepimize kutlu olsun.”